Кейинги вақтларда мамлакатимизда барча соҳаларда шиддат билан амалга оширилаётган ислоҳотлар ўзининг ижобий самараларини кўрсата бошлади. Муҳтарам Президентимиз олиб бораётган узоқни кўзловчи истиқболли сиёсатнинг таг замирида ҳам, энг аввало, Янги Ўзбекистонни барпо этиш, мамлакатамизни энг ривожланган илғор давлатлар қаторига қўшиш, юртимизнинг халқаро майдондаги нуфузини мустаҳкамлаш, шунингдек, биринчи навбатда, халқимизнинг турмуш фаровонлигини юксалтириш ва муносиб ҳаёт кечириш учун барча зарур шароитларни яратиб бериш орқали одамларни рози қилишдан иборатдир.
Айнан шу мақсадда давлатимиз раҳбари доимий равишда юртимизнинг барча ҳудудларига ташриф буюриб, аҳоли билан юзма-юз учрашувлар ўтказмоқда, ҳатто энг чекка ҳудудларда истиқомат қилаётган одамларнинг хонадонларига етиб бориб, уларнинг дардларига қулоқ тутиб, муаммоларини ҳал этиш юзасидан таъсирчан чораларни кўриб келмоқдалар. Ушбу учрашувлар жараёнида халқимиздан турли соҳаларга оид қимматли ва фойдали фикрлар билдирилмоқда.
Бундан ташқари, олиб борилаётган халқчил сиёсат натижасида очиқлик ва ошкоралик билан бир баробарда “қарс икки қўлдан чиқади” тамойили таъминланмоқда. Бу эса, ўз навбатида, Президентимиз мамлакатимиз ривожи йўлида эзгу ишларни давом эттиришда ва олдинда турган катта-катта марраларга эришишда бунёдкор халқимизга таянишини исботламоқда.
Эътиборлиси, бевосита аҳолининг турли қатламлари вакиллари томонидан баён этилган таклиф, фикр-мулоҳазаларни эътиборга олган ҳолда ҳамда уларни ҳаётга тадбиқ қилиш мақсадида 2023 йил сентябрь ойида ниҳоятда муҳим аҳамият касб этувчи, мамлакатимиз ривожи учун дастурамал ҳисобланган тарихий ҳужжат — “Ўзбекистон – 2030” стратегияси қабул қилинди.
Бу стратегияда 5 та устувор йўналиш бўйича 100 та муҳим мақсад ўз аксини топган бўлиб, улар орқали Ўзбекистонни энг ривожланган илғор давлатлар қаторига қўшиш, халқимизнинг фаровонлигини ошириш, иқтисодий-ижтимоий шароитларини янада яхшилаш, халқ эҳтиёжлари ва халқаро стандартларга тўлиқ жавоб берадиган таълим, тиббиёт ва ижтимоий ҳимоя тизимини яратиш, ҳаётдан, давлатдан розилик ҳиссини кучайтиришга доир аниқ мақсад ва вазифалар белгилаб берилди.
Стратегияда белгиланган йўналишларнинг барчасида аҳоли, яъни халқ ва мамлакат манфаатлари биринчи ўринга қўйилди. Жумладан, Стратегиянинг I боби “Ҳар бир инсонга ўз салоҳиятини рўёбга чиқариш учун муносиб шароитларни яратиш” йўналишига бағишланди. Мазкур йўналиш бўйича 44 та мақсад (1-44-мақсадлар) доирасида 135 та амалий чора-тадбирларни ўзида қамрайди.
Бунда, ёшларни олий таълим билан қамраб олиш даражасини камида 50 фоизга етказиш, 30 та олий таълим муассасасининг таълим дастурларини халқаро аккредитациядан ўтказиш, “ТОП-500”га кирадиган хорижий университетлар билан ҳамкорликда камида 50 та қўшма таълим дастури асосида “икки дипломли тизим”ни жорий этиш, 10 та олий таълим муассасасини дунёнинг энг нуфузли “ТОП-1000” олий таълим ташкилотлари рейтингига киритишга эришиш, олий таълим муассасаларида илмий тадқиқотлар натижадорлигини ошириш ва илмий салоҳиятни 70 фоизга етказиш орқали олий таълим билан қамровни кенгайтириш, олий маълумотли мутахассислар тайёрлаш сифатини ошириш каби бандлар мавжуд бўлиб, аниқ вазифа ва индикаторлар келтирилган.
Шунингдек, стратегиянинг муҳим янгиликлардан бири бу олий таълим муассасалари ташкилий-бошқарув фаолиятини такомиллаштириш, уларнинг моддий-техник таъминотини мустаҳкамлашдир. Бунда, мазкур мақсадга эришиш учун 2030 йилга қадар 5 та олий таълим муассасасини миллий тадқиқот олийгоҳларига айлантириш, қўшимча 120 минг ўринли ўқув бинолари ҳамда 150 минг ўринли талабалар турар жойларини қуриш ҳамда кутубхоналарни камида 1 миллион та замонавий адабиётлар билан тўлдириш ва кутубхона фондини тўлиқ рақамлаштириш вазифалари белгиланганлиги нақадар олий таълим тизими муҳим эканлиги ва ёшлар таълими давлатимиз раҳбарининг юксак эътиборида эканлигини кўрсатиб туради.
Қолаверса, сўнгги йилларда мамлакатимизда “Тиббиётдаги ислоҳотлар инсон қадри учун” тамойили асосида аҳоли саломатлигини мустаҳкамлашга қаратилган хайрли ишлар қамрови кенгайиб бормоқда. Бунинг мантиқий давоми сифатида стратегияда соғлиқни сақлаш тизимига ҳам алоҳида эътибор қаратилган бўлиб, ушбу йўналишда амалга оширилиши лозим бўлган мақсад ва вазифалар, чора-тадбир ва амалий ишлар белгиланиб ўтилган. Мисол учун, 350 минг нафар диабет ва 1,5 миллион юрак-қон томир касаллиги бор беморларни даволаш билан тўлиқ қамраб олиш, тиббий ёрдамга муҳтож аҳолининг 70 фоиз мурожаатларини бирламчи бўғиннинг ўзида ҳал этишга эришиш, республикада гемодиализ ўрин жойлари билан беморларни тўлиқ қамраб олиш орқали аҳолига бирламчи тиббий хизматларни янада яқинлаштиришиз лозимлиги қайд этилган.
Шу билан бирга, аҳоли орасида тўғри овқатланиш ва соғлом турмуш тарзини шакллантириш мақсадида меъёридан ортиқ туз истеъмол қиладиган аҳоли улушини 32 фоизга, етарлича жисмоний фаолликка эга бўлмаган аҳолини 22 фоизга, ортиқча вазнга ва семизликка эга катта ёшдаги аҳолини тегишинча 32 фоиз ва 23 фоизга қадар камайтириш, 5 ёшгача болалар орасида бўй ўсиши кечикиши мавжуд бўлганлар, вазн оғирлиги етишмаслиги мавжудлар ва ортиқча вазни мавжуд улушини ўртача 2 баробарга камайтириш ҳамда таълим ва тиббиёт муассасаларига таркибида трансёғ, туз ва шакар миқдори кўп бўлган маҳсулотларни олиб кириш, тайёрлаш, сотилишини 100 фоиз чеклаш каби вазифалар қўйлгани аҳолимиз саломатлиги доимо Президентимиз ва ҳукуматимизнинг назоратида эканлигини исботлайди десам, муболаға бўлмайди.
Мазкур ташаббуслар давлатнинг ижтимоий соҳада, хусусан олий таълим ва соғлиқни сақлаш соҳаларида олиб бораётган ислоҳотларини тизимлаштириш ва ривожланишнинг аниқ индикаторларини белгилаш орқали ислоҳотларнинг самарадорлигини ошириш ва натижаларни тезроқ ҳис этиш имконини беради.
Ҳеч шубҳасиз, Ўзбекистон – 2030» стратегиясида белгилаб олинган мақсад ва вазифалар, индикатор ва марралар халқимиз фаровонлигини таъминлаб, ҳаётини янада яхшилашга хизмат қилиш билан бир қаторда, юртимиз келажагига самарали ва ижобий таъсир кўрсатади. Бу эса, ўз навбатида, Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ижобий имижини мустаҳкамлаш баробарида, уни халқаро майдонда янада ишончли ҳамкор сифатида намоён этишга замин яратади.
Ботир ДАМИНОВ,
Тошкент педиатрия тиббиёт институти ректори,
тиббиёт фанлари доктори, профессор